23 września | Rozumiesz? Polski język migowy w sztuce | Wystawa, spektakl, dyskusja

23 września 2026, środa, godz. 17.30 
Mazowiecki Instytut Kultury, ul. Elektoralna 12
wstęp wolny. Na spektakl obowiązują bezpłatne wejściówki.

Program:

• 17:30 wernisaż wystawy Rozumiesz?
• 18:30 spektakl Twarda miłość Olsztyńskiego Teatru Głuchych
• 20:00 dyskusja z udziałem g/Głuchych artystów Aleksandry Lipskiej i Tomasza Grabowskiego prowadzona przez Magdalenę Dunaj

dostępność: tłumaczenie PJM, audiodeskrypcja, pętla indukcyjna

Mazowiecki Instytut Kultury i Instytut Różnorodności Językowej Rzeczpospolitej zapraszają na wydarzenia poświęcone obecności polskiego języka migowego w różnych dziedzinach sztuki. PJM jest osobnym, ustrukturyzowanym językiem, którym komunikują się na co dzień g/Głuche Polki i Polacy. Wystawa, spektakl oraz towarzysząca im dyskusja pokazują, jak różnorodny jest język polski i jak można wykorzystać tę różnorodność w działaniach artystycznych.

Wystawa Rozumiesz?

17:30 ‒ wernisaż w sali Elektorskiej, Mazowiecki Instytut Kultury 
Kuratorzy: prof. Lech Majewski, dr Aleksandra Janiszewska
Wystawa potrwa do 29 września 2026 roku.

Na wystawie prezentujemy prace wyróżnione w konkursie na plakat dotyczący różnorodności językowej w Polsce oraz na projekt logo kampanii Rozumiesz?. Celem kampanii jest pokazanie bogactwa językowego Polski, do którego należy również polski język migowy.

W konkursie brali udział studentki i studenci pracowni plakatu prof. Lecha Majewskiego na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Nagrody zdobyli: I miejsce Jagoda Janiszewska, II miejsce Marine Jacquemin, III miejsce Monika Ładyżyńska. Nagrodę za logo kampanii otrzymał Stanisław Cytrycki.

Partner wystawy: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie

Spektakl Twarda miłość

18:30 ‒ Sala Widowiskowa, Mazowiecki Instytut Kultury
spektakl Olsztyńskiego Teatru Głuchych 

Spektakl, w którym występują dwie aktorki ‒ słysząca i głucha, opowiada o  codzienności rodzin dwukulturowych i dwujęzycznych. To opowieść o poszukiwaniu własnej tożsamości, o codziennych wyzwaniach oraz o tym, jak różnice językowe i kulturowe wpływają na relacje bliskich sobie osób. Sztuka powstała na podstawie rozmów z osobami w takiej sytuacji rodzinnej.

Spektakl wykonywany jest w dwóch językach: polskim języku fonicznym oraz polskim języku migowym.

Twórcy: 

• Reżyseria: Natalia Świniarska
• Występują: Aleksandra Maria Lipska, Natalia Świniarska, Romuald Orzeł,    
• Współpraca przy wideo: Michalina Sadokierska
• Reżyseria filmu: Agata Zielińska
• Zdjęcia i trailer: Mateusz Naumowicz
• Muzyka: Piotr Banaszek
• Konsultacje choreograficzne: Aldona Demianiuk-Fojut

Dyskusja Droga artystyczna w języku migowym

20:00 ‒ Sala Elektorska, Mazowiecki Instytut Kultury

Rozmowa z udziałem g/Głuchych artystów, aktorki Aleksandry Lipskiej i artysty wizualnego Tomasza Grabowskiego, prowadzona przez Magdalenę Dunaj. Po dyskusji zaprosimy widownię do zadawania pytań.

Uczestnicy: 

• Magdalena Dunaj, prowadząca: pracuje w Katedrze Językoznawstwa Ogólnego, Migowego i Bałtystyki Wydziału Polonistyki UW na stanowisku adiunkta, wykłada na kierunku filologia polskiego języka migowego. 

• Tomasz Grabowski: Głuchy artysta działający w obszarze filmu, wideo, malarstwa, instalacji i performansu. 
  
  
• Aleksandra Lipska: Głucha aktorka i performerka, pasjonatka muzyki w języku migowym.

O wydarzeniu

Organizator wydarzenia: Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej

Współorganizator wydarzenia: Mazowiecki Instytut Kultury

Wydarzenie jest częścią organizowanej przez Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej kampanii społecznej Rozumiesz? poświęconej różnorodności językowej w Polsce.

Cele kampanii:

1. uświadomienie, że Polska jest pod względem językowym zróżnicowana, a polski język migowy jest częścią tej złożoności;
2. pokazanie, że różnorodność jest wartością.

Instytut Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej to państwowa instytucja kultury powołana w 2024 roku przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jej głównym zadaniem jest popularyzowanie wiedzy o różnorodności językowej w Polsce.