przejdź do treści

Do 8 sierpnia, Warszawa | „Stanisław Horno-Popławski (1902-1997). Wystawa rzeźby”, Galeria Test

Życiorys Stanisława Horno-Popławskiego to historia ukazująca, jak można ewoluować w rzeźbie od klasycyzmu, przez realizm, po intrygującą abstrakcję.
Stanisław Horno-Popławski urodził się 14 lipca 1902 r. w Kutaisi w Gruzji, zmarł 6 lipca 1997 r. w Sopocie. Polski rzeźbiarz i malarz, pedagog; należy do najbardziej utalentowanych rzeźbiarzy polskich XX wieku. Zarówno jego talent, jak i specyficzne podejście do rzeźby zyskały uznanie tak w Polsce, jak i poza jej granicami.

Studiował Rzeźbę w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych u prof. Tadeusza Breyera. W latach 1932–1939 prowadził zajęcia z rzeźbiarstwa na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. W czasie II wojny światowej znalazł się w Oflagu II C Woldenberg. Po wojnie zamieszkał w Białymstoku, gdzie został profesorem Szkoły Sztuk Pięknych. W latach 1946-1949 był wykładowcą na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (w 1996 otrzymał tytuł doktora honoris causa tej uczelni) oraz w latach 1946-1970 w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku (gdzie w latach 1949–1950 i 1956–1960 był dziekanem Wydziału Rzeźby). W 1952 r. został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, a w 1953 r. otrzymał Nagrodę Państwową II stopnia.

plakat wystawy horno popławskiego

Początkowo prace Horno-Popławskiego utrzymane były w konwencji realistycznej. W ostatnich latach życia artysta coraz bardziej odchodził od klasyki w stronę kompozycji z nieznacznie tylko obrobionych polnych kamieni. Najważniejsze prace: pomnik biskupa Władysława Bandurskiego w Wilnie (1938), rzeźba Praczki w Białymstoku (1938), pomnik Adama Mickiewicza przed Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie (1955), pomnik Henryka Sienkiewicza w Bydgoszczy (1968), pomnik Marii Konopnickiej w Kaliszu (1969), pomnik Karola Szymanowskiego w Słupsku (1972). Prace Horno-Popławskiego znajdują się m. in. w zbiorach: Muzeów Narodowych – w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Gdańsku, Szczecinie; Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku; Muzeów Okręgowych – w Białymstoku, Bydgoszczy; Muzeum Sztuki w Łodzi; Muzeum im. A. Puszkina w Moskwie; w zbiorach Związków Plastyków – w Moskwie, Tbilisi, Kutaisi i Berlinie oraz w kolekcjach prywatnych w Polsce, Niemczech, Norwegii i Kanadzie.

Człowiek świata, skarbnica pomysłów, kopalnia artystycznej wiedzy – życiorys Stanisława Horno-Popławskiego to historia ukazująca, jak można ewoluować w rzeźbie od klasycyzmu, przez realizm, po intrygującą abstrakcję.

Dzieciństwo artysty, historia, dziedzictwo rodzinne powstańca styczniowego zesłanego na teren dzisiejszej Gruzji – wszystko to wpłynęło później na twórczość Horno-Popławskiego. Fascynacja mitami antycznymi, surowością Kaukazu, zamiłowanie do ekologii, szacunek wobec kamienia – w taki oto sposób ukształtował się geniusz wielkiego artysty.

Roman Konik pisze:

Cenili go Gruzini (zwracając uwagę na jego miejsce urodzenia), Rosjanie (wskazując na wczesną edukację artysty w Rosji), doceniali także Włosi (którzy nagrodzili jego rzeźbę Złotym Medalem w latach sześćdziesiątych). Rzeźby Horno-Popławskiego podziwiano na Dalekim Wschodzie, w Izraelu, w Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie. Wielu znawców rzeźby postrzega artystę jako jednego z ostatnich rzeźbiarzy XX wieku, którzy pracowali w technice taille directe (kucie bezpośrednio w materiale, bez wstępnego modelunku, bez szkicu, bez glinianego modelu).
 
popiersie na tle ściany

Artysta zmarł w lipcu 1997 roku, blisko 21 lat temu. Jakby wiedząc, że odchodzi – poprosił o szampana, po czym udał się na drzemkę. Ostatnią. Na nagrobku widnieje napis: „Słowa są kamieniami, a dusza ogrodem. Jaki ogród ułożysz z kamieni?”.

(…) „Warto też zaznaczyć, że Horno-Popławski nie popełnił błędu dużej części współczesnych mu artystów, którzy wiele mówili lub pisali na temat swojej twórczości, starając się wyłożyć nie tylko interpretację swoich prac, lecz również pokazać źródła inspiracji, czy wyjawić tajniki warsztatu. Horno-Popławski niewiele pisał, jeszcze mniej mówił na temat swej pracy, wyrażał swe cele artystyczne w samych rzeźbach, zdając sobie sprawę, że tłumaczenie aktu twórczego w postaci zwięzłej werbalizacji będzie zaprzeczeniem tezy, że sztuka posiada swój własny język wyrazu. W swych zapiskach nie pozostawia co do tego żadnych wątpliwości, pisał «(…) rzeźba nie wymaga żadnych komentarzy. Jedynym komentarzem jest sama rzeźba».

Sam Horno nie zabiegał o popularność, nie chodził nawet na swoje wystawy, nie zabiegał o stanowiska i nagrody, nie zapisał się nigdy do partii. Był człowiekiem bardzo skromnym, stronił od dziennikarzy, nie udzielał wywiadów. Nagabywany odpowiadał, że jego praca wymaga skupienia i ciszy, a pochodną tego jest milczenie, więc odsyłał do swoich prac, których po prostu nie chciał tłumaczyć ani opisywać”.

 

Stanisław Horno-Popławski (1902-1997). Wystawa rzeźby

5 lipca – 8 sierpnia 2018 r. | Galeria Test
Wernisaż
: 4 lipca (Śr)  19:00
Wstęp wolny

Współorganizator: Bydgoskie Centrum Sztuki im. Stanisława Horno-Popławskiego

Kurator Galerii Test: Apoloniusz Węgłowski Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. tel. 22 622 66 83.

 

figura gimnastyka na tle witryny galerii

 

głowa mężczyzny z brodą
kamienne głowy na postumentach

 

 

pochylona kobieta
popiersie żony artysty ingi popławskiej

 

 

dziewczyna z wołami

 

 

małe rzeźby stojące przy wejściu do galerii

Fot. Jolanta Bedyńska (Galeria Test)

 

Galeria Test

GALERIA TEST działa pod auspicjami Mazowieckiego Instytutu Kultury | Warszawa, ul. Marszałkowska 34/50 | Czynna: wt., śr., pt., 11:00-17:00; czw., 11:00-19:00; sob., 11:00-15:00, www.galeriatest.pl 

Mazowiecki Instytut Kultury
realizacja: estinet.pl