przejdź do treści

„Pod znakiem 100-lecia odzyskania niepodległości. Jubileusz obchodzony w partnerstwie” – na Litwie po raz 25 odbył się Międzynarodowy Festiwal Poezji „Maj nad Wilią”

POD ZNAKIEM 100-LECIA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI
Jubileusz obchodzony w partnerstwie

Tegoroczny „Maj nad Wilią”, który w kalendarzu imprez artystycznych na Litwie zamknął swoją obecnością ćwierć wieku kolejnym festiwalem, bardziej obfitował w wydarzenia niż w latach wcześniejszych. Ten rok był przełomowy, gdyż po raz pierwszy, dzięki Mazowieckiemu Instytutowi Kultury, uczestnicy i sympatycy „Maja”, wraz z liczną publicznością w Wilnie i na Wileńszczyźnie, otrzymali bogatą ofertę artystyczną. Na jubileuszowy festiwal do Wilna zawitała duża grupa najwyższej klasy pisarzy, poetów, publicystów, artystów. „Geografia” festiwalu ogarnęła 12 krajów, różne zakątki Polski. W festiwalu wzięli udział m.in. twórcy litewscy Birutė Jonuškaitė, Birutė Mar, Vytautas Dekšnys, Vladas Braziunas, tłumaczka Irena Aleksaitė, redaktor naczelny czasopisma „Naujoji Romuva” Andrius Konickis. 

Od samego początku było „gorąco”, i to nie dlatego że tegoroczny maj był na Litwie rekordowo ciepły. Gorąca atmosfera przez cały czas trwania festiwalu była podtrzymywała emocjami w związku z atrakcyjnym programem. Ów mocny start nastąpił w sali koncertowej Domu Kultury Polskiej, gdzie jako pierwsza wystąpiła aktorka Joanna Moro z recitalem piosenki międzywojennej. Artystka powróciła tym koncertem do źródeł, bowiem Wilno jest jej rodzinnym miastem. „Biały Anioł”, czyli filmowa Anna German, była w doskonałej formie, towarzyszyli jej akompaniujący muzycy – Mateusz Wachowiak i Konrad Wantrych. Uwieńczeniem pierwszego dnia festiwalu był występ Stanisława Sojki i jego zespołu. Z ukłonem w stronę poezji. Muzyk mówił z pasją o niej i jej twórcach, zaś zaśpiewane kompozycje wniosły wiele ulotnego czaru, jaki wytworzyć mogą słowa w zetknięciu się muzyką.

Joanna Moro wystąpiła z recitalem piosenki międzywojennej. Aktorka powróciła tym koncertem do źródeł, bowiem Wilno jest jej rodzinnym miastem.
 

joanna moro przy mikrofoniePiosenkarka i aktorka Joanna Moro – wilnianka z urodzenia, na scenie w Domu Kultury Polskiej czuła się jak u siebie.

W Instytucie Polskim w Wilnie, w którym odbyły się wybrane wydarzenia festiwalowe, rolę gospodarza pełnił jego dyrektor Marcin Łapczyński. Po otwarciu 28 maja wystawy fotograficznej Jana Skłodowskiego Litewskim szlakiem Narutowiczów uczestnicy festiwalu wysłuchali prelekcji Tomasza Kuby Kozłowskiego o rodakach, którzy odegrali ważną rolę w niepodległości Litwy. Tego dnia swoje pierwsze spotkanie odbył pisarz dla dzieci i młodzieży Grzegorz Kasdepke, którego książka Chcę być księżniczką ukazała się w języku litewskim. W Powiatowej Bibliotece Publicznej im. Adama Mickiewicza w Wilnie zebrało się sporo dzieci litewskich. Dla nich była przeznaczona książka w wersji litewskiej. Obecna była jej tłumaczka Birutė Jonuškaitė. Swój sukces polski twórca powtórzył w Centrum Kultury w Solecznikach i w polskim przedszkolu „Wilia” w Wilnie. Na każdym z tych spotkań było około 200 dzieci!

przy mikrofonie przemawiają Ambasador Urszula Doroszewska i Romuald MieczkowskiFestiwal zaszczyciła obecnością JE Ambasador RP na Litwie Urszula Doroszewska. Przy mikrofonie stoi Romuald Mieczkowski – Dyrektor Festiwalu Maj nad Wilią.

29 maja festiwal przeniósł się do Pałacu Balińskich w Jaszunach, gdzie  gości witał gospodarz, mer rejonu solecznickiego Zdzisław Palewicz. Prezentacjom poetyckim w pałacowej sali towarzyszyły improwizacje jazzowe na saksofonie Jana Maksymowicza. Muzyk też „wprowadził” gości specjalnych wieczoru – Wojciecha Pszoniaka oraz poetkę i aktorkę litewską Birutė Mar. Pierwszy czytał poezję Czesława Miłosza, Mar przedstawiła po litewsku niektóre wiersze polskiego noblisty, jak też Szymborskiej. Do Jaszun zjechali też uczestnicy debaty na Uniwersytecie Wileńskim – nestor dziennikarstwa polskiego Marian Turski, Stanisław Zawiśliński – dziennikarz, pisarz i reżyser, a także autor książki pt. Pohulanka, urodzony w Wilnie Mirosław Ikonowicz z Aliną Kurkus, która przed laty była korespondentką PAP-u w Wilnie. W debacie nie zabrakło moderatorów po stronie litewskiej, której przewodzili: dziennikarz, pisarz i reżyser, prof. Andrius Vaišnys, Renata Butkiewicz – prezenterka Radia Znad Wilii i Dainius Radzevičius – przewodniczący Związku Dziennikarzy Litwy. I najważniejsze – w dyskusji wzięli udział studenci, ludzie młodego pokolenia.

Podczas panelu Przedpołudnie z filmem w Instytucie Polskim w Wilnie 30 maja podejmowaliśmy EMiGRĘ – festiwal filmów robionych przez Polaków poza Polską i o Polakach. Panel prowadziła jego dyrektor Agata Lewandowski. Podczas festiwalu odbył się pokaz premierowy filmu Nieobecny o Sławomirze Worotyńskim – „wileńskim Wojaczku”. Obraz spotykał się z zainteresowaniem, bo to wilnianin i poeta o dramatycznym losie. Tego samego dnia w Klubie Związku Pisarzy Litwy miało miejsce spotkanie z pisarką Dorotą Masłowską i pisarzem Stanisławem Łubieńskim. Dorota Masłowska jest znana także pewnemu kręgowi czytelników litewskich. Jej Wojnę polsko-ruską przetłumaczył poeta i tłumacz Vytautas Dekšnys. Powstała więc okazja rozmowy z autorką tej książki i jej tłumaczem. Obok nich wystąpił Stanisław Łubieński ze swoją książką Dwanaście srok za ogon – autor literackiego dzieła o zacięciu „ornitologicznym”. W spotkaniu wzięła udział Birutė Jonuškaitė, prowadziła je Joanna Tabor z Uniwersytetu Warszawskiego

W trybie koleżeńskim, ale też i roboczym odwiedziliśmy ponownie Związek Pisarzy Litwy 31 maja. Powitała nas wspomniana Jonuškaitė, tym razem jako prezes tej organizacji, przybył poeta Vladas Braziunas, obecna była znana tłumaczka Irena Aleksaitė, Joanna Tabor. Gospodarze opowiedzieli o swej placówce, pokazali najciekawiej wydane książki, w tym przekłady z języka polskiego. Zaprezentowała je Giedrė Šiorienė, dyrektor Wydawnictwa Związku Pisarzy Litwy.

W finale przedsięwzięcia uczestnicy festiwalu odwiedzili Hospicjum im. bł. ks. Michała Sopoćki. Ich obecność w tym miejscu to świadectwo solidarności z chorymi, a także próba zwrócenia uwagi na to, że hospicjum jest częścią życia w społeczeństwie

Festiwal odbił się szerokim echem medialnym na Litwie oraz w Polsce. Informacje o festiwalu pojawiły się w najważniejszych mediach litewskich oraz polskich. Recenzja z jego przebiegu została zamieszczona
w jedynym na Litwie tygodniku 7 MENO DIENOS, całkowicie poświęconym sztuce oraz najważniejszym wydarzeniom kulturalnym. Również Samorząd miasta Wilna zamieścił relację z Festiwalu Maj nad Wilią na swej stronie, co można uznać za reklamę tego wydarzenia adresowaną dla turystów odwiedzających Wilno.
Tekst: Romuald Mieczkowski i Elżbieta Szymańska

Maj nad Wilią odbił się szerokim echem medialnym. Informacje o festiwalu pojawiły się w najważniejszych mediach litewskich i polskich, a recenzja z jego przebiegu została zamieszczona w jedynym na Litwie tygodniku 7 MENO DIENOS, całkowicie poświęconym sztuce oraz najważniejszym wydarzeniom kulturalnym.
 

pamiątkowe zdjęcie przy pomniku Adama MickiewiczaZgodnie z tradycją, uczestnicy festiwalu spotkali się przy Pomniku Adama Mickiewicza.

logo portalu culture pl

kobiety i mężczyźni uczestniczący w spotkaniachRomuald Mieczkowski – Dyrektor „Maju nad Wilią”, wystąpił w roli gospodarza festiwalu.

 

stanisław sojka gra na fortepianieStanisław Soyka po raz pierwszy wystąpił w Wilnie ze swoim koncertem.

 

muzycy grający na instrumentachArtyście na scenie towarzyszyli muzycy – Przemysław Greger i Kuba Soyka.

 

mężczyzna i kobieta mówią do siedzących osób

Podczas spotkania w Powiatowej Bibliotece w Wilnie z polskimi i litewskimi dziećmi rozmawiali pisarze – Grzegorz Kasdepke i Birutė Jonuškaitė.

 

roześmiane dzieciMłodzi czytelnicy z Wilna bawili się doskonale.

 

mężczyzna przy ekranie rzutnikaPodczas debaty historycznej w Instytucie Polskim w Wilnie wystąpił m.in. Tomasz Kuba Kozłowski z Domu Spotkań z Historią w Warszawie.

 

grupa osób rozmawia przy stoleW czasie spotkania na Uniwersytecie Wileńskim o pracy dziennikarza mówił historyki Marian Turski z Tygodnika „Polityka”.

 

starczy mężczyzna wypowiada się siedząc przy stole

O swojej nowej książce „Pohulanka” wypowiadał się dziennikarz i publicysta Mirosław Ikonowicz.

 

biały budynek klasycystyczny dwukondygnacyjnyWspaniały Pałac Balińskich w Jaszunach – jedno z niezapomnianych miejsc festiwalu w tym roku.

 

ekran podczas projekcji filmuPremiera filmu „Nieobecny” poświęconego poecie Sławomirowi Worotyńskiemu miała też miejsce w Pałacu w Jaszunach.

 

muzyk grający na saksofonie sopranowymWystęp jazzmana Jana Maksymowicza urozmaicił wieczór poezji polsko-litewskiej.

 

wojciech pszoniak z otwartą książkąPodczas wieczoru Wojciech Pszoniak czytał wiersze Czesława Miłosza...

 

aktorka z otwartą książką…a aktorka Birutė Mar w języku litewskim czytała wiersze Adama Zagajewskiego, Wisławy Szymborskiej i Adama Mickiewicza.

 

liczna publiczność słuchaPubliczność.

 

kobieta stoi z tyłu ekran rzutnika„Maj nad Wilią” to także Festiwal Filmów Emigracyjnych EMIGRA 2018. O filmach festiwalu opowiada jego dyrektor Agata Lewandowski.

 

mężczyzna widoczny z tyłu, w rękach trzyma książkę„Maj nad Wilią” to spotkania i spacery z książkami.

 

ciemny korytarz w pałacuW Klubie Związku Pisarzy Litwy, w przepięknym Pałacu Ogińskich…

 

dorota masłowska czyta…o swojej twórczości opowiadała i czytała fragmenty swojej książki pisarka Dorota Masłowska.

 

cztery osoby siedzą przy stoleA my rozmawialiśmy o współpracy z litewskimi tłumaczami polskiej literatury.

 

kobieta mówiPisarka i Prezes Związku Pisarzy Litwy Birutė Jonuškaitė.

 

grupa osóbJak co roku Festiwal zakończył się spotkaniem w Galerii Artystycznej „Znad Wilii”.

Fot. Bartosz Frątczak 

Mazowiecki Instytut Kultury
realizacja: estinet.pl