21 maja | Niepoprawny istnieniowiec, czyli Jolanty Brach-Czainy niezwykłość w zwykłości

Wykład Elizy Kąckiej, po wykładzie z prelegentką i Wojciechem Szotem porozmawia Monika Tutak-Goll.

Wydarzenie w ramach Festiwalu Sztuki Kobiet PERSONA 2026
21 maja 2026 (czwartek), godz. 19:00
Sala Elektorska, Mazowiecki Instytut Kultury, ul. Elektoralna 12
wstęp wolny
dostępność: pętla indukcyjna, tłumaczenie na PJM

Festiwal Sztuki Kobiet PERSONA rozpoczniemy wykładem literaturoznawczyni i pisarki Elizy Kąckiej, która przedstawi słuchaczkom i słuchaczom sylwetkę Jolanty Brach-Czainy – myślicielki radykalnej. Wspólnie prześledzimy jej filozoficzną drogę, od wydanych w 1992 roku Szczelin istnienia po Błony umysłu z roku 2003. W tym czasie filozofka rozwinęła warsztat i zradykalizowała postawę, wprowadzając własny, indywidualny aparat terminologiczny: to, co w pierwszej książce stanowi manifest zmysłowego doznawania świata, szturmu na filozofię akademicką przy pomocy „danych bezpośrednich”, w drugiej przekształca się w program dający szansę, by ‒ jak mówi pisarka ‒ „wymacać rzeczywistość”. Dowiemy się, czym dla Jolanty Brach-Czainy było istnienie i dlaczego „rzeczywistości nie można dotknąć przez papier”.

Po wykładzie przejdziemy do rozmowy o fenomenie Jolanty Brach-Czainy i jej filozofii.

Dlaczego nazywane biblią polskiego feminizmu Szczeliny istnienia uważane są za jeden z najważniejszych tytułów filozoficznych XX wieku? Co takiego znajdują w jej książkach współczesne pokolenia artystek i artystów, tak często odwołujący się do nich w pracy twórczej? Czy w czasach wojen i wielkich problemów związanych z kryzysem migracyjnym i klimatycznym, kiedy świat się chwieje, sensowne jest mówienie o „codziennym krzątactwie”, o małych rzeczach, na które nie zwracamy uwagi? A może w tym właśnie należy szukać nadziei i mądrości, tajemnicy naszego życia i szansy na ocalanie?

Na te i inne pytania w rozmowie z dziennikarką Moniką Tutak-Goll będą szukać odpowiedzi Eliza Kącka oraz Wojciech Szot, redaktor tekstów Jolanty Brach-Czainy z tomu Rzeczywistość komponowana.

O uczestniczkach i uczestnikach

Eliza Kącka

Pisarka, literaturoznawczyni, krytyczka. Autorka prozy: Elizje (2017), po drugiej stronie siebie (2019), Strefa zgniotu (2022), Wczoraj byłaś zła na zielono (2024), książki eseistycznej Idiomy. Eseje (2023) oraz publikacji akademickich: Stanisław Brzozowski wobec Cypriana Norwida (2012), Lektura jako spotkanie. Brzozowski – tekst – metoda (2017). Sporządziła kilka wyborów poezji (nie tylko najnowszej). Jest felietonistką i współpracowniczką „Tygodnika Powszechnego”. W 2025 roku została laureatką Nagrody Literackiej Nike i Nagrody Nike Czytelników.

Monika Tutak-Goll

Dziennikarka, reporterka, redaktorka naczelna „Wysokich Obcasów”, „Wysokich Obcasów Extra” i portalu wysokieobcasy.pl. Jest autorką wywiadu z Haliną Birenbaum To nie deszcz, to ludzie (2019) i współautorką książki Kwestia charakteru. Bojowniczki z getta warszawskiego (pod red. Sylwii Chutnik i Moniki Sznajderman, 2023).

Wojciech Szot

Dziennikarz działu kultura „Wyborczej”, redaktor prowadzący „Książek. Magazynu do czytania”. Pisze o literaturze, sztuce i historii. Od ponad 15 lat jest aktywny na rynku książki – m.in. jako współtwórca księgarni internetowej i dwóch wydawnictw. Pracował m.in. w wydawnictwie Prószyński i s-ka oraz Dowodach na istnienie (obecnie wydawnictwo Dowody), gdzie opublikował książkę Panna doktór Sadowska (2020). Tłumaczy książki (m.in. Fun Home Alison Bechdel) i je redaguje. Prowadzi blog „Zdaniem Szota”, na którym publikuje recenzje. Redagował tom tekstów Jolanty Brach-Czainy Rzeczywistość komponowana (2023).

Jeśli potrzebujesz dodatkowych narzędzi dostępności, w rozumieniu ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku o zapewnieniu dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami, skontaktuj się z nami najpóźniej 5 dni przed wydarzeniem.

koordynatorka ds. dostępności: Magdalena Ptak

m.ptak@mik.waw.pl | tel./SMS: 601 669 440