SHAME. Katarzyna Frankowska. Milena Lubach. Michał Sikorski

Termin wystawy: 9 kwietnia – 13 maja 2026
wernisaż: 9 kwietnia 2026, godz. 19:00
wstęp: wolny
Galeria Elektor, Mazowiecki Instytut Kultury, ul. Elektoralna 12

Uwaga: wystawa prezentuje wątki podejmujące temat przemocy psychicznej i fizycznej, śmierci oraz samobójstwa. Ekspozycja przeznaczona dla widzów od 16. roku życia.

dostępność: wystawa dostępna dla osób poruszających się na wózku

Wystawa Shame kolektywu Cut Off podejmuje temat wstydu jako narzędzia społecznej kontroli. Artyści przyglądają się temu, jak wstyd – początkowo narzucony z zewnątrz przez spojrzenia, komentarze czy normy – stopniowo zostaje uwewnętrzniony i zaczyna regulować nasze zachowania, sposób mówienia i zajmowania przestrzeni.

Prezentowane prace odnoszą się zarówno do przemocy fizycznej, jak i tej obecnej w języku, gestach i oczekiwaniach społecznych. Punktem wyjścia dla projektu jest konfrontacja różu i błękitu, kolorów, które od dzieciństwa wyznaczają role i tożsamości. To, co pozornie niewinne i miękkie, okazuje się narzędziem dyscypliny.

Wystawa skupia się na momentach pęknięcia – chwilach, gdy wstyd przestaje działać, a w jego miejscu pojawia się gniew, sprzeciw i potrzeba odzyskania głosu.

SHAME

„Piszę z miejsca wstydu, który mi wpojono — i zamieniam go w broń.”

— Virginie Despentes

Wstyd nie należy do nas.
Przychodzi z zewnątrz —w spojrzeniach, które oceniają.
W komentarzach, które ustawiają nas do porządku.
W żartach, po których robi się cicho.
Potem wstyd wchodzi w ciało.
W plecy. W gardło. W brzuch.
Mówi nam, gdzie jest nasze miejsce.
Kiedy mamy zamilknąć.
Kiedy przeprosić.
Przepraszać cały czas.
Decyduje, ile miejsca wolno nam zająć.
Uczy nas samokontroli.
Z czasem przestajemy go zauważać.
Zaczynamy pilnować się sami.
Jak być ciszej.
Jak nie przesadzać.
Przestaje być emocją.
Staje się dyscypliną.
Systemem samokontroli.
Za głośno.
Za bardzo.
Za queerowo.
Za grubo.
Niewłaściwie.
Wstyd przykleja się do skóry. Pasożyt.
Karmi się poczuciem winy.
Oddziela. Klasyfikuje. Ustawia w szeregu.
Projekt Shame zaczyna się w tym miejscu.

Zderzamy róż i błękit — kolory, które od dzieciństwa mówią nam, kim mamy być.
To, co wygląda miękko i niewinnie, okazuje się narzędziem dyscypliny.
Prezentowane prace mówią o przemocy fizycznej, ale też o tej codziennej, prawie niewidocznej: w języku, w gestach, w oczekiwaniach.
O przemocy, która nie zostawia siniaków,
ale zmienia sposób, w jaki stoimy, mówimy, patrzymy.
Interesują nas momenty pęknięcia.
Chwile, w których wstyd przestaje działać.
Kiedy zamiast kurczyć się — czujemy gniew.
Zamiast milczeć — wrzeszczymy.
To nie jest historia o słabości jednostki.
To oskarżenie wobec systemu, który potrzebuje naszego zawstydzenia, żeby działać.

O artystach: 

Kolektyw Cut Off

Katarzyna Frankowska aka Franz Kaśka – malarka, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Dyplom „Ja to ktoś inny” realizowała w pracowni malarstwa u prof. Stanisława Kortyki i w pracowni multimediów u prof. Pawła Jarodzkiego. Obecnie asystentka w pracowni malarstwa na macierzystej uczelni.

Interesuje się surrealizmem, czerpiąc inspirację ze snów, symboli i osobistych przeżyć. W swojej twórczości eksploruje nieświadomość, balansując między cieniem a tym, co zostało zintegrowane z Ja, nawiązując do jungowskiego procesu indywiduacji.

Milena Lubach (ur. 1990) – absolwentka ASP we Wrocławiu, gdzie w 2017 roku uzyskała dyplom magisterski na Wydziale Malarstwa. Artystka podejmująca tematy przemocy systemowej, kultury milczenia, zdrowia psychicznego oraz tożsamości. W latach 2021–2023 współprowadziła wraz z Michałem Sikorskim wrocławską galerię EXIT. Obecnie mieszka w Mościsku, gdzie razem z Michałem współtworzy kolektyw cut off. W XIX-wiecznej stodole w Górach Sowich prowadzą przestrzeń artystyczną, która łączy funkcje pracowni, studia muzycznego i miejsca rezydencyjnego.

Michał Sikorski – zajmuje się malarstwem, filmem, muzyką, występami live act. prof. Akademii Sztuk Pięknych im. E. Gepperta we Wrocławiu. W latach 2021-2024 kurator Galerii EXIT. Prowadzi pracownię dyplomującą z Malarstwa i Multimediów oraz prowadzi zajęcia z mediów elektronicznych na formach niestacjonarnych wrocławskiej Uczelni. Założyciel i członek wrocławskiego zespołu eksperymentalnego BigRip oraz projektu muzycznego Spalona ziemia. W dorobku ma: 50 wystaw indywidualnych, 55 pokazów multimedialnych, udział w 100 wystawach zbiorowych.