przejdź do treści

26 września, Warszawa | "ANTIDOTUM. Tkaniny żakardowe Doroty Taranek" Galeria Test

Żakard - zakochałam się w tym mechanizmie, że on jest taki logiczny, tak prosty, że można nad nim zapanować.
patyki awers3 dorota taranek galeria test min

patyki rewers2 dorota taranek galeria test min

Praca Patyki - awers i rewers

ANTIDOTUM. Tkaniny żakardowe Doroty Taranek

27 września–17 października 2018 r. | Galeria Test
Wernisaż: 26 września (Śr)  19:00
Wstęp wolny

Artystka pisze w krótkim tekście o swojej twórczości zatytułowanym Żakardy. Pomiędzy strukturalną koniecznością a wzorem:

Dążenie do porządku ma kluczowe znaczenie zarówno w świecie organicznym, jak i nieorganicznym. Proces realizacji moich tkanin w technice żakardowej przebiega na dwóch poziomach. Na tym co wizualne dla odbiorcy i strukturalne na poziomie technicznego opracowania pomysłu. Podstawą systemu jest tutaj splot tkacki wyrażony za pomocą ułamka, czyli stosunku pokryć osnowowych i wątkowych. Tak powstaje gradient i faktura w tkaninie.

W prezentowanych pracach porządek zastosowanych splotów tkackich, dobór wielobarwnych przędz tworzy strukturę wielowarstwową, która jest interpretacją projektu plastycznego wykonanego na papierze przy użyciu pędzli, piórka, farb, tuszu. Dla zwielokrotnienia kontrastu jest on wykonany z gestu, wyraża stany emocjonalne autora, podobnie jak charakter pisma.

Ponieważ silna struktura podstawowa tkaniny żakardowej może znieść pewną ilość odchyleń w procesie jej powstawania, stosuję długie przeploty, szukam dla nich technicznych „umocowań”, wykorzystując w tym celu nietypowe, kontrastowe nitki, które nie będą zagrażać harmonii dzieła. Uważam, że błąd jest w pewnym sensie koniecznością, swego rodzaju testem.”

Ja zawsze byłam krnąbrna, zawsze się wyłamywałam i zawsze miałam obniżone stopnie z zachowania.
Fragment wywiadu z artystką

tkanina brązowa wzór abstrakcyjny

tkanina w zbliżeniu, wzór abstrakcyjnyPraca Dziury w całości i fragmencie

Fragmenty wywiadu przeprowadzonego z Dorotą Taranek przez Norberta Zawiszę w 2015 roku. Wywiad, też zresztą we fragmentach – tyle że obszerniejszych, można przeczytać w albumie Współczesna tkanina w Polsce. Lektury, listy, rozmowy, autorstwa N. Zawiszy, wydanym w 2017 roku przez Mazowiecki Instytut Kultury.

(…) Śmiejąc się, często w publicznych wypowiedziach mówiła Pani, że w życiu najwięcej zawdzięcza dwu panom na Żet, Francuzom, a potem zaraz o obydwojgu rodzicach. Ci Francuzi to Joseph Marie Jacquard, wynalazca krosna żakardowego i Philippe de Girard nazywany czasami „założycielem Żyrardowa”. W Żyrardowie Pani się urodziła, tu pracowali rodzice – matka była inżynierem przędzalnikiem, ojciec – plastykiem, szefem Działu Wzornictwa w Centralnym Laboratorium Przemysłu Lniarskiego.

(…) nie chciałam iść do szkoły ogólnokształcącej, bo to mi – najzwyczajniej w świecie – nie «leżało». Tarcze z numerami szkół na rękawach… Ja zawsze byłam krnąbrna, zawsze się wyłamywałam i zawsze miałam obniżone stopnie z zachowania (…).

Zainteresowanie kuzynki i przykład ojca, o którym dopiero wtedy dowiedziała się Pani, że chodził do Liceum Plastycznego w Nowym Wiśniczu zdecydowały, że również i Pani wybrała tę Szkołę. Było to liceum, które miało doskonałą kadrę pedagogiczną i świetny program, a jako jedyne w Polsce specjalizację z tkaniny żakardowej.

wzór abstrakcyjny kolorystyka czarna i granatowa(…) pojechaliśmy do tego liceum razem. Byłam zachwycona miejscem, (…) i samym liceum, że panował tam taki luz. Wszyscy chodzili, jak chcieli, bez tego mundurkowo-numerkowego reżimu (…). Po teście wiadomo było, że ja już na pewno nie pójdę do ogólniaka. (…) Liceum dało mi bardzo dużo, bo przez pierwsze dwa lata uczyłam się wszystkich technik tkackich. (…). Dysponowaliśmy tkalnią mechaniczną, gdzie sami przędliśmy sobie przędzę. (…) Ale żakard…To nie było takie łatwe. (…) Był dopiero od 3 klasy, a do tej 3 klasy uczono nas technik farbowania, technik splotów, czyli byliśmy w pełni przygotowani, aby zetknąć się z tą «wyższą kulturą tkacką», bo chyba można tak to powiedzieć (…). Moje pierwsze spotkanie z krosnem żakardowym – pamiętam do dziś – polegało na tym, że moja wychowawczyni [Weronika Banasik-Kostrzewa] postawiła mnie przed krosnem szerokości 90 centymetrów, na którym były tkane orły i powiedziała: «Dziecko, a teraz dorabiamy korony. Tutaj masz – patrz – jedną osnowę białą, drugą czerwoną (bo to była tkanina o konstrukcji podwójnej). Patrz, tu masz 3 wątki, jeden biały, czerwony i trzeci złoty i teraz wejdziesz i zrobisz te przerzuty. Powiem ci jak». Wytłumaczyła mi zasadę i ja to zrobiłam. No, jak już to zrobiłam i udało mi się, to zakochałam się w tym mechanizmie, że on jest tak logiczny, tak prosty, że można nad nim zapanować.

To była Pani miłość „od pierwszego wejrzenia”. Studia na Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi tylko ją pogłębiły.

 (…) mnie nie fascynowała (…) sama struktura splotu – wafelek, krepa, splot rypsowy i «wkładanie» tych splotów w różne elementy – romby, kółka, inne geometryczne formy. Podczas realizacji mojego Dyplomu w Żyrardowie (bo tam realizowałam część mojej pracy dyplomowej), podczas rysowania kartkówki, kiedy chciałam «oddać» wyraźnie wodę, desenatorka powiedziała mi: «Ty nie rysuj splotów, to twój rysunek ma mieć splot». To mnie zafascynowało (…). Oczywiście, za tym rysunkiem poszło to, że chciałam każdy ślad pędzla, ruch matowego węgla, czy grafiki przenieść właśnie w ten sposób. Mnie interesowały emocje (…).

Żakard, obok druku jest obecnie najpopularniejszą techniką tkactwa wzorzystego, zarówno odzieżowego, jak i dekoracyjnego. Żakard unikatowy, autorski, lub artystyczny – a taki przede wszystkim Pani uprawia – jest obecnie w Polsce arcyrzadki, a jego twórcze praktykowanie ograniczyło się do Łodzi. (…)

Pani makaty (nazywa je Pani kuponami) mają najczęściej format 260 (często więcej) na 150 cm szerokości. W ich kompozycji stosuje Pani różne zabiegi, znane, ale stosowane rzadko. (…) Niezwykłością Pani tkanin jest wybitnie malarskie ich traktowanie. Malarski charakter wzoru wynika nie tylko z dynamicznej, emocjonalnej jego budowy i rysunku, ale przede wszystkim koloru i olbrzymiej rozmaitości jego walorów, których źródłem jest gęstość osnów, pokryć wątkowych i skomplikowanie splotów, z bardzo przez Panią lubianymi długimi, kilkucentymetrowymi przerzutami wątków nie przychwytywanych osnową. Ze względu na znaczne obniżenie walorów użytkowych tkanin, rozwiązania takie są nie do zaakceptowania w żakardach przemysłowych i programy komputerowe eliminują je automatycznie jako błąd; Pani natomiast ubolewa, że pewnych «błędów» nie można w ogóle zaprojektować, a jej praca doktorska ma tytuł Zabłądziłam? Inspiracja błędem tkackim w procesie tworzenia tkaniny dekoracyjnej.

(…) Mnie poprawność techniczna nie interesuje. Nie interesuje mnie bezduszne, cyfrowe «przenoszenie» projektu, jak to się teraz robi – przenoszenie obrazka, czyli wytkanie «pocztówki» na żakardzie… Oczywiście, to może mieć swój cel, choćby w postaci pamiątek reklamujących miasto (…). Szukam czegoś innego dla siebie. Też chciałabym być rozpoznawalna, ale też chciałabym, no zaznaczyć…, no co? Jak bardzo kocham ten żakard, jak bardzo ta technika nie jest dla mnie straszna. Nie chcę już tak mówić…, bo to już jest…

Nie ukrywam, że właśnie to najbardziej by mnie interesowało, ale skoro nie chce Pani mówić…

 

Dorota Taranek pochodzi z Żyrardowa, mieszka w Łodzi. Absolwentka PWSSP w Łodzi (obecnie Akademia Sztuk Pięknych). Obecnie adiunkt w Instytucie Architektury Tekstyliów na Wydziale Technologii Materiałowych i Wzornictwa Tekstyliów Politechniki Łódzkiej. Jej pasją jest realizowanie tkanin techniką żakardową nie tylko dla potrzeb przemysłu ale unikatowych, artystycznych. Maluje na jedwabiu.

Najważniejsze wystawy:

  • 3rd, 4th International Textile Competition Kyoto, Kioto (Japonia), 1992, 1994;
  • 11th International Triennial of Miniature Textiles, Savaria Museum, Szombathely (Węgry), 1996;
  • Different Voices. New Art from Poland, Sheldon Memorial Art Gallery, University of Nebrasca, Lincoln; Polish Museum of America, Chicago; Art Center, Salina; State University of Ohio, Bowling Green; Kent State University Museum, Kent – USA, 1999 oraz Consulate of the Republic of Poland, Nowy Jork (USA); Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi – 2000;
  • «Z krosna do Krosna». II Międzynarodowe Biennale Artystycznej Tkaniny Lnianej, Muzeum Rzemiosła – Biuro Wystaw Artystycznych, Krosno, 2002 (Wyróżnienie Honorowe);
  • Polka design, Biuro Wystaw Artystycznych – Galeria „Design”, Wrocław; Galeria BB, Kraków – 2003; Galeria Berlin, Berlin (Niemcy), 2002;
  • 12. Międzynarodowe Triennale Tkaniny, Centralne Muzeum Włókiennictwa, Łódź, 2007 (Nagroda Fundacji AKAPI za najlepszy debiut);
  • Pamiątka z Polski – wystawa pokonkursowa, Państwowe Muzeum Etnograficzne, Warszawa, 2009 (Wyróżnienie Honorowe);
  • 8. Międzynarodowe Nadbałtyckie Triennale Miniatury Tkackiej, Muzeum Miasta Gdyni, Gdynia, 2010 (II Nagroda Marszałka Województwa Pomorskiego);
  • 14. Międzynarodowe Triennale Tkaniny, Centralne Muzeum Włókiennictwa, Łódź, 2013 (Srebrny Medal);
  • «Z krosna do Krosna». 8. Międzynarodowe Biennale Artystycznej Tkaniny Lnianej, Galeria BWA, Krosno, 2014 (Nominacja do Nagrody);
  • 8. Międzynarodowe Biennale Sztuki Włókienniczej «From Lausanne to Beijing», Szanghaj (Chiny), 2014 (Wyróżnienie)
  • 5th Riga International Textile and Fibre Art Triennial Riga, The Latvian National Muzeum of Art, Ryga, 2015;
  • 13. Ogólnopolska Wystawa Tkaniny Unikatowej, Centralne Muzeum Włókiennictwa, Łódź, 2016 (Nominacja do Nagrody);
  • 10. Międzynarodowe Nadbałtyckie Triennale Miniatury Tkackiej, Muzeum Miasta Gdyni, Gdynia, 2016;
  • 8th Riga International Textile and Fibre Art Triennial. International Biennial Exhibition of Mini Textile Art «Scythia», Kherson (Ukraina), 2017;
  • TEXTURA. A Polish Touch, London Design Fair, Londyn (Wielka Brytania), 2017;
  • European Tapestry Triennial exhibition «ARTAPESTRY 5», Kunstcentret, Silkeborg Bad (Dania); Ronneby (Szwecja); Daugavspils (Łotwa); Arad (Rumunia), 2018.

zbliżenie na fakturę tkaniny, widoczne poszczególne włókna

Kurator Galerii Test: Apoloniusz Węgłowski Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. tel. 22 622 66 83.

Poprzednia wystawa:       

Galeria Test

GALERIA TEST działa pod auspicjami Mazowieckiego Instytutu Kultury | Warszawa, ul. Marszałkowska 34/50 | Czynna: wt., śr., pt., 11:00-17:00; czw., 11:00-19:00; sob., 11:00-15:00, www.galeriatest.pl 

Mazowiecki Instytut Kultury
realizacja: estinet.pl