przejdź do treści

23 WRZEŚNIA, Warszawa | Trio Laflamme, ARCYDZIEŁA MUZYKI KAMERALNEJ

23 WRZEŚNIA (pon.) 19:00

ARCYDZIEŁA MUZYKI KAMERALNEJ

Bilety:  15 zł

kup bilet

Wykonawcy:

Trio Laflamme w składzie:

Annie Laflamme – flet

Dorothea Schönwiese – wiolonczela

Katarzyna Drogosz – pianoforte

"Trio Laflamme to zespół interpretujący muzykę XVIII i XIX wieku na instrumentach historycznych"

Arcydzieła Muzyki kameralnej, Trio Laflamme

Program:

Carl-Maria von Weber (1786–1826)

Trio g-moll na fortepian, flet i wiolonczelę op. 63 (1818–1819)

Allegro moderato

Scherzo. Allegro vivace

Schäfers Klage. Andante espressivo   

Finale. Allegro

Trio fletowe może być traktowane jako wariant klasycznego tria fortepianowego (skrzypce, wiolonczela, fortepian). W większości utworów napisanych na trio fortepianowe, można było bowiem zastąpić skrzypce fletem. Mozart i Haydn w swoich utworach często traktowali te instrumenty wymiennie. Jednak w końcu XVIII wieku, a zwłaszcza w pierwszej połowie XIX wieku powstają liczne kompozycje pisane z myślą o flecie. Tria fletowe pisali Carl Czerny, Adalbert Gyrowetz, Jan Ladislav Dussek, Johann Baptist Cramer, Muzio Clementi, Johann Nepomuk Hummel czy Ferdinand Ries. Jednym z najwybitniejszych dzieł na taki skład jest prezentowane podczas dzisiejszego koncertu Trio g-moll op.63 Carla Marii Webera.

Weber jest dziś znany jako twórca niemieckiej romantycznej opery – jego opera Wolny Strzelec do dziś pozostaje ważną pozycją repertuaru teatrów operowych. Wykonywane są dość często również jego uwertury oraz utwory koncertowe na fortepian i klarnet utrzymane w modnym wówczas stylu brillant. O wiele rzadziej sięga się po muzykę kameralną Webera, a zawiera ona parę interesujących pozycji – zwłaszcza Trio g-moll na flet, wiolonczelę i fortepian zdecydowanie zasługuje na przypomnienie.

Etapy powstawania Trio Webera możemy dokładnie śledzić dzięki zapisom w jego skrupulatnie prowadzonym dzienniku. I tak, dzięki wpisowi z 8 kwietnia 1818 roku wiemy, że kompozytor wtedy właśnie rozpoczął pracę nad utworem, a 12 maja najprawdopodobniej zaczął pracę nad finałem. Choroba kompozytora spowodowała przerwę w pracy. Ostatecznie kompozytor podjął ponownie pracę nad pierwszymi dwoma częściami Trio w lipcu 1819 roku. 25 lipca utwór został ukończony a 21 listopada miało miejsce pierwsze wykonanie Trio g-moll. Jak wiemy, również z zapisków kompozytora, „utwór został dobrze przyjęty”, a Weber był zadowolony z jego wykonania. Zapiski kompozytora nie mówią nic o trzeciej części dzieła, opatrzonej tytułem Schäfers Klage (Skarga pasterza). Muzykologowie przypuszczają, że kompozytor wykorzystał tu swój wcześniejszy utwór na wiolonczelę i fortepian powstały w 1813 roku w Pradze, a obecnie zaginiony, inspirowany wierszem Johanna Goethego z 1802 roku.

Trio g-moll Webera składa się z 4 części (jak w klasycznym cyklu sonatowym). Pierwsza część o wyraźnie zarysowanych kontrastowych tematach i burzliwym przebiegu nie jest wolna też od wirtuozowskich figuracji. Druga część to Scherzo, w którym pełen energii motyw przeplata się z epizodami tanecznymi (brak tu typowego trio). Trzecia część przynosi ukojenie i spokój. Efektowny Finał zawiera parę wyraźnych nawiązań do muzyki z Wolnego Strzelca, nad którym Weber pracował równolegle z komponowaniem Trio g-moll (słynny diabelski tryl z pieśni Kaspra pojawia się już na początku utworu, a później – temat chóru Laßt lustig die Hörner erschallen).

Warto zwrócić uwagę, że Trio Laflamme specjalizujące się w wykonywaniu muzyki początku XIX wieku wykorzystuje instrumenty historyczne bądź ich kopie starannie dobrane pod kątem zgodności ze stylem wykonywanej muzyki. I tak usłyszymy flet poprzeczny jeszcze sprzed reformy Bohma, wiolonczelę pochodzącą z 1805 roku wyposażoną w jelitowe struny. Wreszcie fortepian z początku XIX wieku (w tym przypadku jego kopia dokonana przez Roberta Browna na wzór instrumentu Michaela Rosenberga z 1805 roku) to instrument na tyle różny od współczesnych fortepianów, że na jego oznaczenie używamy często odmiennego terminu – pianoforte. Jego brzmienie jest o wiele bardziej selektywne, a jednocześnie dużo bardziej skontrastowane pod względem barwy w zależności od rejestru.

Lech Dzierżanowski

Trio Laflamme to zespół interpretujący muzykę XVIII i XIX wieku na instrumentach historycznych. Powstał w 2013 roku z inicjatywy znakomitej flecistki Annie Laflamme, a międzynarodowy skład zespołu dopełniają wiolonczelistka Dorothea Schönwiese oraz pianistka Katarzyna Drogosz. W dorobku koncertowym Trio znajdują się występy na prestiżowych festiwalach muzyki dawnej: Mozartfest w Würzburgu, Haydn Festival w Eisenstadt, Tage der Alter Musik w Herne, Forum Alte Musik w Kolonii oraz Musikfest Eichstätt. Wyróżniona nagrodą Pasticciopreis radia ÖRF1, debiutancka płyta zespołu z nagraniami utworów Webera, Czernego i Kuhlaua, dokonanymi w Hofburgkapelle w Wiedniu, ukazała się w 2017 roku w wytwórni Coviello Classics.

Annie Laflamme

Po ukończeniu szkoły w Montrealu zwróciła uwagę na Wiedeń, wyjątkowe centrum kulturowe Starego Świata, gdzie po raz pierwszy zetknęła się z Nowym Światem osiągnięć historycznych. Ukończyła studia w tej dyscyplinie w Koninklijk Conservatorium w Hadze. Annie Laflamme, specjalistka od historycznych informacji na temat barokowych, klasycznych i romantycznych fletów, mieszka obecnie w Niemczech. Występuje z renomowanymi zespołami, takimi jak Les Musiciens du Louvre Grenoble, Musicaeterna Perm (Rosja), Concerto Köln, Collegium 1704 Prag, Wrocław Baroque Orchestra (Polska). Koncertowała jako solistka kameralistka z orkiestrami w całej Europie, w swoim rodzinnym kraju, Kanadzie, Ameryce Południowej, na Bliskim Wschodzie, w Japonii, Rosji i Indiach. Liczne nagrania na płytach CD i dla radia świadczą o jej artystycznej sprawności.

Jest członkiem założycielem zespołu Compagnia di Punto. Annie Laflamme jest oddanym pedagogiem, rozpowszechniającym swoją wiedzę i wiedzę artystyczną na międzynarodowych akademiach muzycznych w Niemczech, Kanadzie, Francji, Hiszpanii, Polsce i Austrii.

Urodzona w Wiedniu (Austria) Dorothea Schönwiese otrzymała 2-letnie stypendium w Juilliard School of Music w wieku 9 lat. Następnie studiowała u Tobiasa Kühne w Wiedniu, Heidi Litschauer w Salzburgu, Rocco Filippiniego w Mediolanie i Ralpha Kirshbauma w Manchesterze.

Zajęcia Mistrzowskie z Heinrichem Schiffem, Williamem Pleethem i Paulem Tortelierem poszerzyły jej horyzont muzyczny podczas studiów.

Wpływ na nią miał także wielki skrzypek i nauczyciel Sandor Végh. Grała w jego Camerata Academica Salzburg przez 2 lata podczas studiów w Salzburgu i miała z nim niezapomniane lekcje – rzadki przywilej wiolonczelisty.

Inny główny wpływ na rozwój jej indywidualnego stylu ma Nikolaus Harnoncourt, którego zajęcia regularnie odbywały w Mozarteum w Salzburgu. Tam była w stanie studiować z nim suity solowe Bacha na wiolonczelę, a także liczne utwory muzyki kameralnej.

Była główną wiolonczelistką w Gustav Mahler Jugendorchester (Claudio Abbado) i wielokrotnie zapraszana jako Gościnny Dyrektor i wiolonczelista do Radio Symphonieorchester Wien oraz Symphonieorchester Vorarlberg.

Artystka gra obecnie w Ensemble Prisma (Thomas Fheodoroff) i Ensemble Claudiana (Luca Pianca).

W 1990 roku po raz pierwszy została zaproszona do udziału w Concentus Musicus Wien pod kierunkiem Nikolausa Harnoncourta i od 2011 roku gra tam na stałe.

Przez wiele lat interesowała się muzyką współczesną i regularnie grała w Klangforum Wien, Ensemble xx. Jahrhundert i Österreichisches Ensemble dla Neue Musik.

Grała i gra w szerokim spektrum grup kameralnych, od trio fortepianowego z epoki (Wiener Fortepiano Trio) po klasyczny kwartet smyczkowy (Anton Webern Quartett Wien) i zespół muzyki współczesnej (Ernst Krenek Ensemble), by wymienić tylko kilka.

Mieszka w Wiedniu.

Katarzyna Drogosz specjalizuje się w grze na instrumentach historycznych, interesuje się także historią i budową fortepianu. Jest finalistką Międzynarodowego Konkursu Musica Antiqua 2007 w kategorii pianoforte solo.

Oprócz repertuaru solowego artystka wykonuje również muzykę kameralną i orkiestrową. Jest członkinią Trio Laflamme oraz współpracuje z Arte dei Suonatori. Tworzy duet fortepianowy z wybitnym brytyjskim pianistą, Geoffreyem Govierem. Jako solistka występowała z Musicae Antiquae Collegium Varsoviense, Capellą Cracoviensis i Wrocławską Orkiestrą Barokową.

Dotychczasowe nagrania artystki zawierają muzykę kameralną Ludwiga van Beethovena, Fryderyka Chopina, Carla Czernego, Carla Marii von Webera i Friedricha Kuhlaua; zostały wydane przez CD Accord/NFM, NIFC oraz Coviello Classics. Koncerty z udziałem pianistki transmitowało Polskie Radio, WDR oraz BR.

Katarzyna Drogosz studiowała pod kierunkiem Aleksandry Kowalik i Teresy Manasterskiej w Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie (fortepian), Stanleya Hooglanda w Conservatorium van Amsterdam (pianoforte) oraz Roberta Hilla w Hochschule für Musik Freiburg (klawesyn). Znaczący wpływ na jej rozwój artystyczny miały kursy mistrzowskie prowadzone przez Karla-Heinza Kämmerlinga, Andreasa Staiera i Władysława Kłosiewicza.

Artystka uzyskała tytuł doktora. Obecnie wykłada w Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach, gdzie prowadzi pierwszą w Polsce klasę fortepianu historycznego, oraz w Akademii Muzycznej w Krakowie. Swoją wiedzą w dziedzinie historii fortepianu dzieli się w ramach licznych wykładów, prezentacji i warsztatów.

Koordynator/kontakt: Dorota Chotyńska, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., 22 58 64 226

Organizator: MIK

Mazowiecki Instytut Kultury
realizacja: estinet.pl